Իգակուց կամուրջը
Տեղադրությունը
Իգակուց կամուրջը գտնվում է Հադրութի շրջանի Տումի գյուղից 2,2 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Իգակն գետի վրա (նկ․ 1)։
![Igakuts bridge](https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/Igakuts-bridge-1.jpg)
![Նկ․ 1 Իգակուց կամուրջը, լուս․ Արցախի հանրապետության Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարանից։](https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/001-4-scaled.jpg)
Նկ․ 1 Իգակուց կամուրջը, լուս․ Արցախի հանրապետության Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարանից։
Պատմական ակնարկ
Կամրջի մասին պատմական տեղեկություններ հայտնի չեն, իսկ հուշարձանը զուրկ է որևէ արձանագրությունից։ Այս պատճառով էլ անհայտ է կամրջի ստույգ թվագրությունը (նկ․ 2)։
Ճարտարապետական-հորինվածքային քննություն
Կամուրջն ունի միաթռիչք հորինվածք։ Կառուցված է կոպտատաշ և անմշակ քարերով, կրաշաղախով։ Եզրային հատվածները հենվում են բնական ժայռաբեկորների վրա (նկ․ 3)։ Թռիչքի երկարությունը 4,43 մետր է, լայնությունը՝ 2,56 մետր, բարձրությունը ջրի մակարդակից՝ 4,55 մետր (նկ․ 4, Կարապետյան 2009, 58)։
![Նկ․ 3 Կամրջի եզրային հատվածը լուս․ Արցախի հանրապետության Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարանից։](https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/003-3-scaled.jpg)
Նկ․ 3 Կամրջի եզրային հատվածը լուս․ Արցախի հանրապետության Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարանից։
![Նկ․ 2 Կամրջի ընդհանուր տեսքը, լուս․ Ս․ Կարապետյանի։](https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/002-2-5.jpg)
Նկ․ 2 Կամրջի ընդհանուր տեսքը, լուս․ Ս․ Կարապետյանի։
![Նկ․ 4 Կամրջի չափագրությունը, հեղինակ Ս․ Կարապետյան։](https://monumentwatch.org/wp-content/uploads/2022/09/004-1.jpg)
Նկ․ 4 Կամրջի չափագրությունը, հեղինակ Ս․ Կարապետյան։
Վիճակը պատերազմից առաջ, ընթացքում և պատերազմից հետո
Չնայած վթարային վիճակին, Տումիի Իգակուց կամուրջը պատերազմից առաջ եղել է կանգուն և ամբողջական։ Պատերազմից հետո վիճակի վերաբերյալ տեղեկություններ չկան։
Մատենագրական քննություն
Հետազոտող Ս․ Կարապետյանն իր «Արցախի կամուրջները» գրքում կամուրջը անվանում է «Հայկազն (Երի Իգյակուց)», իսկ հավանական թվագրությունը համարում է 15-16-րդ դարերը (Կարապետյան 2009, 58)։ Արցախի հանրապետության Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարանում կամուրջը թվագրված է 12-13-րդ դարերով։ Այլ մատենագրական տեղեկություններ չկան։
Գրականություն
1․ Կարապետյան 2009 - Կարապետյան Ս., Արցախի կամուրջները, Երևան:
2․ Արցախի հանրապետության Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարան, Կամուրջ «Իգակուց»,
http://monuments.nk.am/pages.php?al=home&id=343&act1=more&act=filter&mtype=81®ion=2&city=%D5%8F%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%AB , 02․09․2022։
Հադրութի շրջանի
Արցախ